Қазақстанның Орталық сайлау комиссиясы мәслихат депутаттарының кезектен тыс сайлауын 2026 жылғы 29 қарашаға белгіледі. Шешім 13 қазанда Астанада өткен комиссия отырысында мәслихаттардың барлық деңгейдегі өкілеттіктері мерзімінен бұрын тоқтатылғаннан кейін қабылданды.
Сайлауда 228 мәслихатқа 3 447 депутат сайлау жоспарланған: 20 облыстық мәслихатқа — 668, 38 қалалық мәслихатқа — 626 және 170 аудандық мәслихатқа — 2 153 депутат. Депутаттардың өкілеттік мерзімі — бес жыл.
Кандидаттарды ұсыну және өзін-өзі ұсыну 14 қазанда басталып, 27 қазанда сағат 18:00-де аяқталады. Партиялық тізімдер мен кандидаттарды тіркеу 1 қарашада сағат 18:00-ге дейін аяқталуы тиіс. Үгіт-насихат 1 қарашадан 28 қараша сағат 00:00-ге дейін жүреді. 28 қараша — тыныштық күні.
Дауыс беру 29 қарашада сағат 7:00-ден 20:00-ге дейін өтеді. Аумақтық комиссиялар басқа уақыт белгілеуге құқылы. Сайлау қорытындылары бес күн ішінде шығарылады.
Партиялық тізімдер бойынша сайлауға жеті партия қатыса алады: «Ақ жол», «Ауыл», «Әділет», Жалпыұлттық социал-демократиялық партия, «Байтақ», Қазақстан халық партиясы және «Respublica». «Amanat» партиясы сайлауға қатыспайтынын мәлімдеді. Сайлау аралас жүйе бойынша өтеді: партиялар тізім ұсынады, ал кандидаттар партиялар мен қоғамдық бірлестіктер атынан бірмандатты округтерде немесе өзін-өзі ұсыну тәртібімен тіркеле алады.
Партияның тізіміне енгізілген әр кандидат үшін және өзін-өзі ұсынған кандидат үшін сайлау жарнасы 425 000 теңге болады. Бұрынғы сайлауда тиісті мәслихат бойынша кемінде 5% дауыс алған партиялар жарна төлемейді; 3%-дан 5%-ға дейін алғандар соманың 50%-ын, 1%-дан 3%-ға дейін алғандар 70%-ын төлейді. Кемінде 5% дауыс алған партияға жарна қайтарылады. Өзін-өзі ұсынған кандидатқа жарна ол депутат болып сайланса, кемінде 5% дауыс алса немесе қайтыс болса қайтарылады; басқа жағдайда қаражат республикалық бюджетке түседі.
Орталық сайлау комиссиясы үлгілік күнтізбелік жоспарды және сайлау құжаттарының 30 нысанын бекітті. Сайлау алдында комиссиялардың 86 мыңнан астам мүшесін, сондай-ақ партиялар, қоғамдық бірлестіктер және үкіметтік емес ұйымдар өкілдерін, сенімді өкілдер мен БАҚ өкілдерін оқыту жоспарланған.
