Қазақстанның Су ресурстары және ирригация министрлігі Түркістан және Қызылорда облыстарында «Солтүстік Арал теңізі және ирригациялық жүйелерді жаңғырту» жобасын іске асыруда. Бірінші кезеңге 131 жоба енгізілді.
Жоспар бойынша Көкарал бөгеті қайта жаңғыртылып, 2,2 мың шақырым канал қалпына келтіріледі және 1,4 мың шақырым суару жүйесі автоматтандырылады.
Жұмыстардың мақсаты — Солтүстік Арал теңізіндегі су ресурстарын көбейту және тұрақтандыру арқылы Арал маңының экологиялық жағдайын жақсарту.
Су ресурстары және ирригация вице-министрі Жандос Салимов Орталық коммуникациялар қызметінде су шаруашылығы инфрақұрылымын дамыту жөніндегі тапсырмалардың орындалу барысын баяндады. 2024-2025 жылдары жалпы ұзындығы 1,4 мың шақырымнан асатын 190 канал, бес су қоймасы, сегіз гидротехникалық нысан және ауызсу жеткізетін 22 нысан қайта жаңғыртылды. Олар 321 елді мекенді немесе 945 мыңнан астам адамды қамтыды.
Қазір 4,6 мың шақырымнан астам каналда жұмыс жүріп жатыр. 2026 жылы 962 шақырым каналды жөндеу жоспарланған, бұл шамамен 200 мың гектар суармалы жердің сумен қамтылуын жақсартуға мүмкіндік береді. 2030 жылға қарай каналдардағы су жоғалуын 50 пайыздан 25 пайызға дейін азайту көзделген.
Биыл ауызсу нысандарын салу және қайта жаңғырту бойынша 12 жобаны аяқтау жоспарланған. Олар 142 ауылдық елді мекенді немесе шамамен 540 мың адамды қамтиды. Түркістан облысында жалпы сыйымдылығы 69,1 млн текше метр болатын екі су қоймасының құрылысы аяқталуға жақын.
Үш жаңа су қоймасын салу үшін Жамбыл, Батыс Қазақстан және Қызылорда облыстарында мердігерлерді анықтау рәсімдері жүріп жатыр. Сондай-ақ алты облыс пен Жетісу облысында жалпы ұзындығы 979 шақырым суару каналдарын қайта жаңғырту жұмыстары басталды.
2026 жылдың басынан бері 2 342 шақырым канал механикаландырылған әдіспен тазартылды. 2025 жылы 1 840 шақырым канал тазартылған.