Еуропалық ғарыш агенттігі (ESA) және Vast компаниясы Чехияның Халықаралық ғарыш станциясына (ISS) орбиталық миссиясын өткізу туралы келісімге қол қойды. Ол Vast компаниясының ISS-ке алғашқы коммерциялық астронавт миссиясының құрамына кіреді. Келісімде Чехия өкіліне экипаждағы маңызды қызметтердің бірі — пилот рөлі қарастырылған.
Aleš Svoboda экипаж құрамына Multilateral Crew Operations Panel мақұлдаған жағдайда, ISS-ке барған алғашқы чех астронавты болуы мүмкін. Панель шешімді станцияның бес серіктесінің — NASA, ESA, Роскосмос, JAXA және Канаданың ғарыш агенттігінің — консенсусымен қабылдайды.
Миссия 2027 жылға жоспарланған. Экипажға ESA астронавты Thomas Pesquet командир ретінде тағайындалған. Ұшуды SpaceX компаниясы Dragon кемесімен, Falcon 9 зымыраны арқылы жүзеге асырады.
Келісім 2024 жылғы қарашада Чехия мен Vast қол қойған ынтымақтастық меморандумын жалғастырады және «Чехияның ғарышқа жолы» ұлттық жобасының бір бөлігі саналады. Жобаға Өнеркәсіп және сауда министрлігі Қорғаныс министрлігімен бірге жетекшілік етеді.
Миссия аясында чех университеттері, зерттеу мекемелері және технологиялық компаниялар әзірлеген 13 ғылыми-технологиялық эксперимент өткізу көзделген. Олар биотехнология, медицина, материалтану және автономды технологиялар бағыттарын қамтиды.
Svoboda 2024–2026 жылдары Кёльндегі Еуропалық астронавттар орталығында резервтегі астронавттарға арналған дайындықтың үш кезеңінен өтті. Енді ол миссия міндеттеріне арналған арнайы даярлықтан өтеді.
Ұлттық бағдарламаға білім беру жобалары да кіреді. 2025 жылы астронавтарды іріктеуден үлгі алған байқауға Чехияның түкпір-түкпірінен 860-тан астам оқушы өтініш берген. Zero-G жобасын 2026–2027 жылдары жалғастыру жоспарланған; келесі іріктеу 2026 жылғы қыркүйекте басталады.
