Қазақстанда қатты тұрмыстық қалдықтарды басқару инфрақұрылымын дамытуға арналған 67 жобадан тұратын портфель қалыптасты. Оның жалпы құны шамамен 350 млрд теңге, деп хабарлады Қазақстан Республикасы Экология және табиғи ресурстар министрлігінің өкілдері.
«Жасыл даму» АҚ жалпы сомасы 122,6 млрд теңге болатын 34 жобаны қаржыландырды. Өнеркәсіпті дамыту қоры АҚ тағы 29,9 млрд теңгелік жеті жобаны мақұлдады, олар бойынша келісімшарттарға қол қойылуы күтіліп отыр. Құны 31,5 млрд теңге болатын 11 жоба сараптамадан өтуде, қалған 15 жобаның инвесторлары құжаттарды әзірлеп жатыр.
Жобалардың 41-і қалдықтарды қайта өңдеу қуаттарын құруға және жаңғыртуға, 15-і сұрыптау инфрақұрылымын дамытуға, ал 11-і қалдықтарды жинау және тасымалдауға арналған арнайы техника сатып алуға бағытталған. Қаржыландырылған жобалардың 15-і іске қосылды: тоғызында техника сатып алынса, үшеуі сұрыптау нысандары, тағы үшеуі қайта өңдеу кәсіпорындары.
Жобалар аясында 131 арнайы техника сатып алынып, жылына 290 мың тонна қалдық сұрыптайтын нысандар іске қосылды. Шиналар мен макулатураны қайта өңдеу кәсіпорындарының жылдық қуаты 19,3 мың тоннаны құрайды. Барлығы 523 жұмыс орны ашылды.
Қаржыландырудың қазіргі жалпы көлемі — 185 млрд теңге. Өнеркәсіпті дамыту қоры арқылы берілетін қарыз мөлшерлемесі жылдық 3%, мерзімі — 3 жылдан 15 жылға дейін. Қаржыландыру көлемін 385 млрд теңгеге дейін ұлғайтып, бағдарламаны 2030 жылға дейін ұзарту жоспарланып отыр.
Барлық жобалар жүзеге асса, 178 арнайы техника сатып алынып, қалдықтарды сұрыптау қуаты жылына 2,3 млн тоннаға, қайта өңдеу қуаты 1,1 млн тоннаға артады. Өңірлерде 5 мыңнан астам жаңа жұмыс орнын ашу көзделген. 2031 жылдан бастап қайтарылған қаражатты жаңа жобаларға бағыттайтын револьверлік қаржыландыру тетігін енгізу жоспарланған.
2025 жылы Астана, Алматы және Шымкентте қалдықтарды энергетикалық кәдеге жарату зауыттарын салу жөнінде қытайлық компаниялармен үш инвестициялық келісімге қол қойылды. Инвестициялардың жалпы көлемі — 293 млрд теңге. Нысандарды 2028 жылы іске қосу жоспарланған; олар қалдықтарды полигондарға көму көлемін азайтып, электр және жылу энергиясын өндіруге тиіс.
Қазақстанда 2026–2030 жылдарға арналған қалдықтардың барлық түрін басқару тұжырымдамасы бекітілді. Құжат бірыңғай цифрлық платформа құруды, қалдықтардың әр түріне арналған қағидаларды әзірлеуді және оларды түгендеуді қарастырады. Тұжырымдаманы үйлестіру үшін Экология және табиғи ресурстар министрлігі жанынан «Жасыл даму» АҚ базасында Ұлттық қалдықтарды басқару орталығы құрылды.
