Қазақстан Республикасының Ұлттық ядролық орталығы радиоактивті қалдықтармен жұмыс істеу жөніндегі ұлттық оператор болып белгіленді. Тиісті № 129-н/қ бұйрыққа Қазақстан Республикасы Атом энергиясы агенттігінің төрағасы 2026 жылғы 30 қазанда қол қойды. Құжатта оператордың қызметін реттейтін ереже де бекітілген.
Шешім 2026 жылғы 7 шілдедегі «Радиоактивті қалдықтармен жұмыс істеу туралы» заңды іске асыру үшін қабылданды. Ол радиоактивті қалдықтарды қауіпсіз басқарудың ұлттық жүйесін дамытуға бағытталған.
Ұлттық ядролық орталық 1992 жылы құрылған. Оның қызметіне ядролық және радиациялық қауіпсіздік саласындағы зерттеулер, ядролық сынақтардың салдарын зерделеу және радиоактивті қалдықтарға қатысты ғылыми-техникалық міндеттерді шешу кіреді.
Қазақстанда радиоактивті қалдықтар бұрынғы жылдардағы қызметтен, соның ішінде ядролық сынақтардан, уран өндіру мен өңдеуден қалған. Қазір олар ядролық қондырғыларды пайдалану кезінде, уран өндіретін және өңдейтін кәсіпорындарда, сондай-ақ өнеркәсіпте, медицинада және ғылым саласында пайда болады. Болашақта қалдықтар атом электр станцияларын пайдалану кезінде де түзіледі.
Ұлттық оператор радиоактивті қалдықтарды қауіпсіз басқару жұмыстарын жүргізеді. Оның негізгі міндеттерінің бірі — қалдықтарды көму инфрақұрылымын құру және пайдалану, сондай-ақ тиісті нысандарды жабу және кейіннен мониторинг жүргізу.
Оператор мемлекеттік меншіктегі немесе мемлекетке берілуге тиіс ядролық мұра нысандарын жою және консервациялау жұмыстарын да атқарады. Заңда көзделген уран өндіру мен өңдеудің салдарын жою жұмыстары да оның міндеттеріне кіреді.
